Zastava zemunske narodne garde iz 1848.

.

0
0
0
s2sdefault

Zastava zemunske narodne garde iz 1848. godine predstavlja jedan  od najreprezentativnijih predmeta koji se čuvaju u Muzeju Vojvodine i koji svedoče o  istoriji Srba u Habsburškoj monarhiji.

Zemun je u burnim danima Srpskog narodnog pokreta 1848/49. imao važnu ulogu.  Bio je sedište patrijarha Rajačića, a od aprila 1849. u njemu je i centar privremene vlade Srpske Vojvodovine. U gradu je bila smeštena i vojna bolnica kao i radionica municije. Iste godine  u Zemun je, iz Sremskih Karlovaca, preseljena i štamparija Danila Medakovića.  

Zastava Zemunske narodne garde, dim. 120 h 150 cm,  naslikana je uljanim bojama sa obe strane, na prirodnoj svili, beličaste krem boje. Zastavu je naslikao akademski slikar iz Zemuna Živko Petrović  (1806 – 1868). Živko Petrović je rođen u Zemunu 1806. godine, kao sin čuvenog Jovana Petrovića Kovača, najčuvenijeg kovača u Prvom srpskom ustanku. U rodnom gradu je stekao prve pouke iz slikarstva, da bi 1836. kao većina tadašnjih srpskih slikara, obrazovanje nastavio, na Akademiji likovnih umetnosti u Beču, učeći u ateljeu Karla Rala. Po povratku u Zemun poučavao je mlađe slikare i radio crkveno slikarstvo, portrete i kopije slika starih majstora. Pored preporuka crkvenih opština za koje je radio veliki broj ikona i zidnih slika, Živko Petrović je imao podršku i uglednih porodica i uticajnih pojedinaca u Zemunu, ali i samog patrijarha Josifa Rajačića. Verovatno je prema patrijarhovoj narudžbini i izradio Zastavu zemunske narodne garde.

Na sredini zastave je veliki grb: krst na crvenom polju, u uglovima po jedno ocilo. Pored četiri tradicionalna ocila nalaze se grbovi Srema, Banata, Bačke i Baranje,  koji su posle ustanka Srba protiv Mađara ušli u sastav novoproglašene Vojvodovine srpske. U gornjem delu grba prikazana je kruna na crvenoj podlozi, dok je u donjem delu grba, na plavoj osnovi, ispisan sledeći tekst: Zastava zemunske narodne garde u Vojvodovini srpskoj. Ivica zastave ukrašena je ornamentima gde se smenjuju crvena i plava boja.

Zastavu je Muzej Vojvodine otkupio od Srbislava Todorovića iz Zemuna, 1959.

Suzana Milovanović, muzejski savetnik, istoričar