Marija JOVANOVIĆ – još jedna od sedam žena poslanica na Velikoj narodnoj skupštini 1918.

.

0
0
0
s2sdefault

Marija Jovanović rođena je u Begeču u zemljoposedničkoj porodici Borakovića. Srpsku narodnu-veroispovednu školu završila je u rodnom mestu. Školovanje je nastavila u Novom Sadu. Privatno je pohađala časove klavira.

Vaspitana u pravoslavnoj veri i nacionalnom duhu, bila je priložnica Srpske pravoslavne crkve i narodna dobrotvorka, koja je pomagala siromašnu decu i ženska dobrotvorna društva. Bila je žena vanredne lepote i triput se udavala: za Nikolu Stojakovića u Bačkoj Palanci, Vasu Radosavljevića, zemljoposednika iz Tomaševca i Kamenka Jovanovića, štampara i izdavača iz Pančeva.

U drugoj polovini 1918. godine, kada su Srbi u Banatu, pa i Pančevu počeli da se politički organizuju i na poziv novosadskog Srpskog narodnog odbora (SNO) sredinom novembra 1918. osnovali pančevački SNO, Marija Mara Jovanović bila je jedna od onih koji su novčanim prilozima podupirali njegov rad. Kao ugledna i poštovana srpska rodoljupka, bila je primer drugim Pančevkama da se odazovu pozivu novosadskog SNO objavljenog u Slobodi i Srpskom listu radi organizovanja zbora za izbor poslanika za  skupštinu koja je zakazana u Novom Sadu, sa ciljem izražavanja narodne volje po pravu samoopredeljenja o svojoj daljoj sudbini. Zbog svog nesebičnog dobrotvorstva i neskrivenog rodoljublja izabrana je, između ostalih pančevačkih uglednih Srba, za poslanicu iz Pančeva i tako bila jedna od sedam žena poslanica na Velikoj narodnoj skupštini Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Novom Sadu 25. 11. 1918. koja je donela istorijske odluke o otcepljenju Banata, Bačke i Baranje od Ugarske i njihovom prisajedinjenju Kraljevini Srbiji.

Svoj dobrotvorni rad nastavila je i posle ujedinjenja svog Srpstva i Jugoslovenstva (Kraljevina SHS, od 1929. Kraljevina Jugoslavija), i poklonila je svoj imetak: kuću u Pančevu Dobrotvornoj zadruzi Srpkinja, 200 lanaca plodne oranice u tomaševačkom ataru društvu Privrednik, koje je školovalo i zapošljavalo srpsku mladež i znatna novčana sredstva SPC u Pančevu.

Za iskazanu dobrotu i dobrotvorni rad SPC ju je nagradila ordenom Sv. Save V stepena. Upokojila se 1939. godine u Pančevu gde je i sahranjena na pravoslavnom groblju.

Muzej Vojvodine, odnosno njegovo odeljenje Muzej Prisajedinjenja 1918, u svojoj zbirci Portreti znamenitih ličnosti 1918, čuva portret Marije Jovanović, rad akademskog slikara Ilije Smiljanića u tehnici ulje na platnu. Ovaj portret može se videti na stalnoj postavci Muzeja prisajedinjenja 1918.

Zoran VELjANOVIĆ, arhivski savetnik i kustos-istoričar