Dva crteža arhitekte i olimpijskog prvaka – Momčila Tapavice

.

Nakon što je 1947. Muzej Matice srpske prestao sa radom, predmete iz njegovih fondova preuzeo je novoosnovani – Vojvođanski muzej, današnji Muzej Vojvodine. Tada su mnoge zbirke u Istorijskom odeljenju Muzeja obogaćene brojnim vrednim predmetima. Među njima su se našle i dve zanimljive fotografije crteža – deo projekta zgrade u kojoj se danas nalazi Matica srpska, autora Momčila Tapavice.

Ovaj poznati arhitekta i vrsni sportista, prvi Srbin osvajač olimpijske medalje, rođen je u Nadalju 1872. godine. Osnovnu školu završio je u rodnom mestu, a gimnaziju u Novom Sadu. Kao stipendista Matice srpske, upisao je studije arhitekture i građevinarstva na Visokoj školi u Budimpešti, gde je i diplomirao. Bio je odličan kao student, ali i kao sportista.

Do 1914. godine svi talentovani sportisti sa ovog prostora, koji su učestvovali na velikim međunarodnim sportskim takmičenjima pa i Olimpijskim igrama, takmičili su se pod zastavom Austrougarske. Tako je i mladi, talentovani sportista iz Nadalja – Momčilo Tapavica, na Prvim letnjim olimpijskim igrama u Atini 1896, branio boje Ugarske, pošto su Austrija i Mađarska na tom takmičenju imale posebne ekipe. Tom prilikom, Tapavica je osvojio bronzanu medalju u tenisu. Takmičio se i u rvanju gde je osvojio četvrto mesto, a u dizanju tegova bio je peti.

Pored zavidnih sportskih uspeha, Momčilo Tapavica je bio i izvanredan arhitekta. Nakon studija u Budimpešti, vratio se 1903. u Novi Sad. Upravo je u tom periodu nastao njegov projekat za današnju zgradu Matice srpske, zadužbinu Marije Trandafil, koja je podignuta 1912. Crteže ovog objekta Tapavica je potpisao 1908. godine.

Завод Марије Трандафил за српску православну сирочад, фотографија цртежа, рад Момчила Тапавице, 1908.

 

Zadužbina Marije Trandafil, fotografija crteža, rad Momčila Tapavice, 1908.

Osim u Budimpešti i Novom Sadu, Tapavica je na poziv kralja Nikole I, boravio i u Crnoj Gori, gde je projektovao Nemačku ambasadu u Državnu banku Crne Gore na Cetinju, kao i hotel „Boka“ u Herceg Novom. Izgradio je i porodičnu kuću u Bijeloj, koja se danas koristi između ostalog i kao dom za nezbrinutu decu. Čuveni hotel „Boka“ više ne postoji, ali preko puta tog nekadašnjeg zdanja i danas stoji spomen ploča sa natpisom „Momčilo Tapavica 1872–1949, jedini južni Sloven-Srbin učesnik Prvih olimpijskih igara...“

 

Nemirnog temperamenta, sportskog duha, veseljak i boem - Momčilo Tapavica primirio se u istarskom gradu Poreču, gde je ostao do kraja života. Njegov sin Mirko je jedno vreme bio golman u vaterpolo klubu „Jadran“ u Herceg Novom, a potom se odselio u Argentinu i tamo mu se gubi svaki trag. Kćerka Jasna je bila vrsna teniserka u istom crnogorskom gradu, a kasnije se preselila u Rijeku. Njena kćerka - Arijana Frkić, takođe se bavila sportom i 1949. bila je prvakinja Jugoslavije u plivanju.

Ljubica Otić, muzejska savetnica - istoričarka