Medicinska muzejska zbirka - Pasterov zavod

0
0
0
s2sdefault

Kompleks Pasterovog zavoda u Novom Sadu kao zaštićeni spomenik kulture

Zbog svog značaja za istoriju zdravstvene kulture, manje zbog arhitektonske vrednosti građevine, Pasterov zavod u Novom Sadu proglašen je zaštićenim spomenikom kulture. Prema Službenom listu Republike Srbije iz 2001. godine, kompleks Pasterovog zavoda kao spomenika kulture obuhvata tri dela: glavnu zgradu iz 1921, Hemptovu drvenu kuću iz 1922. i bistu Luja Pastera iz 1932. godine. U delovodnom protokolu Uprave za Baranju, Bačku i Banat od septembra 1921. godine postoji zabeleška da se Građevinskoj direkciji stavi na raspolaganje 350.000 dinara za zidanje Pasterovog zavoda u Novom Sadu. Do juna 1922. godine završena je elegantna mala zgrada sa tri etaže u koju su počeli da dolaze pacijenti na vakcinaciju protiv besnila. Drvena kuća u neposrednoj blizini montirana je 1922. godine kao kadrovski stan direktora dr Hempta. Bistu Luja Pastera izradio je akademik Đorđe Jovanović 1932. godine na osnovu porudžbine dr Hempta, za 9.000 dinara. Dr Hempt je organizovao prikupljanje novca kao dobrovoljnih priloga za podizanje biste, o čemu je vodio preciznu evidenciju. Prilozi su obično bili 10–20 dinara.

Mobilijar Pasterovog zavoda u Glavnoj zgradi

Prikupljanje umetničkih predmeta u Pasterovom zavodu počeo je dr Hempt. Kada je bio na Prvoj međunarodnoj konferenciji o besnilu u Parizu 1927. godine, njegova metoda pripreme vakcine dobila je međunarodno priznanje. Dr Hempt je tada doneo sliku Luja Pastera, reprezentativno ulje na platnu dimenzija 115 x 95 cm, rad Pjera Petija. Slika je rađena prema fotografiji Luja Pastera iz 1893. i plaćena je 3320 dinara. Dr Hempt je doneo i ovu fotografiju.
Nameštaj kabineta direktora koji obuhvata dve kožne fotelje i dvosed, mali klupski okrugli sto i pisaći sto, kao i vitrinu za knjige, autentičan je mobilijar Pasterovog zavoda. Postoji podatak da je nameštaj rađen kod tapetara Šeparovića u Dubrovniku 1929. godine.
Bista kralja Milana, rad prim. dr Vladimira Jokanovića, stoji u kabinetu direktora kao podsećanje da je kralj odlikovao Pastera ordenom Sv. Save prvog reda 1886. godine i omogućio osnivanje prvog srpskog Pasterovog zavoda u Nišu 1900. godine.
Od medicinske opreme sačuvano je više starih mikroskopa, koji su se koristili u dijagnostici besnila u Pasterovom zavodu.

Kolekcija medicinskih instrumenata doktora Milana Simonovića

Čuvena lekarska porodica Simonović iz Sremske Kamenice imala je tri brata i svi su bili lekari i učesnici Solunskog fronta. Instrumenti dr Milana Simonovića poklon su muzejskoj zbirci Pasterovog zavoda prof. dr Milana Obradovića, plastičnog hirurga.
U kolekciji se nalazi preko 100 instrumenata, među kojima su izvanredno očuvani: testera za amputacije i serija ginekoloških instrumenata, forcepsa, kraniotoma itd.

Kolekcija lovačkih trofeja profesora Vojislava Jovanovića

Povezana je sa radom Pasterovog zavoda i ekologijom besnila i Vojvodine. Profesor Jovanović je bio veterinar vrlo bogate profesionalne biografije. Sa prvim autorom organizovao je vakcinaciju vukova i lisica protiv besnila na Deliblatskoj peščari 1999. godine, prvu u Srbiji.
Kolekcija trofeja, među kojima su vredni rogovi jelena, predstavlja za posetioce Pasterovog zavoda vrlo atraktivan detalj (slika 2).

Nameštaj kabineta sudije Milana Minovića

Odslikava vreme pre Drugog svetskog rata, u kome je Milan Minović bio sudija u Subotici. Darodavac ove garniture je prof. dr Ljiljana Somer, nekadašnji šef Katedre za histologiju i embriologiju Medicinskog fakulteta u Novom Sadu, unuka sudije Minovića. Garnitura se sastoji od dve fotelje i dvoseda u duborezu tapaciranih kožom, klupskog stolića i pisaćeg stola u duborezu. Otac sudije Milana bio je Konstantin Minović, učitelj i sveštenik u Staroj Srbiji, koga su Bugaraši ubili u Skoplju 1905. godine. Kao sin palog borca, Milan je posle oslobođenja dobio stipendiju i završio prava u Subotici. Kao sudija radio je kratko i posle Drugog svetskog rata, ali pošto je odbio da piše fiktivne presude streljan je bez suđenja od strane partizana u jesen 1944. i smenjen sa položaja sudije.

Hemptova kuća – galerijski prostor i klub lekara

Obnovljena drvena kuća podignuta je 1922. godine kao tipski objekat od ratnih reparacija, tzv. Dekerova baraka.
Služila je kao kadrovski stan prvog direktora. Sada se koristi kao sala za kontinuiranu medicinsku edukaciju.