Sveti Sava – školska slava

.

0
0
0
s2sdefault

Prva proslava Svetog Save kao školskog patrona održana je 1812. u Zemunu, odakle se brzo proširila u sve delove srpstva, a himna Svetom Savi je prvi put izvedena 1839. godine u Segedinu.

Sveti Sava je ustanovljen za školsku slavu odlukom Sovjeta Knjažestva Srbskog 2. januara 1840. godine, na predlog Atanasija Nikolića, rektora Liceja iz Kragujevca. U odluci Popečiteljskog prosvještenija, predstavnici državne i crkvene vlasti propisali su da se Sveti Sava proglašava za patrona svih naših škola i da se od tada 14/27. januara u svim školama najsvečanije proslavlja. Praznik se proslavljao kao školska slava sve do 1945. godine, kada je ukinut odlukom komunističke vlasti. Posle poluvekovne zabrane, od 90-ih godina 20. veka ponovo se nastavilo sa proslavljanjem Svetog Save. Za srpske škole na prostoru Habzburške monarhije nije važilo isto pravilo. Širenju kulta Svetog Save kao školskog patrona među Srbima na pomenutoj teritoriji veliki doprinos dali su Matica srpska i Tekelijanum. Do zastoja je došlo samo u vreme revolucionarnih previranja (1848-1854). Godine 1860. odlukom patrijarha Josifa Rajačića, u svim srpskim školama, tako i u Novosadskoj gimnaziji, uvedena je proslava Svetog Save (14/27. januara) kao školskog praznika. Tog dana svi učenici su bili u obavezi da sa svojim nastavnicima prisustvuju bogosluženju u Sabornoj crkvi. Nakon službe bi prešli u Gimnaziju gde bi se obavilo rezanje kolača i izveo prigodan program (Svetosavske besede).

Čarna Milinković, viša kustoskinja – istoričarka