Римска здела – Terra Sigillata - Музеј Војводине

Римска здела – Terra Sigillata

17.11.2020. | Budi odgovoran prema duhu i telu

Rimska zdela tipa tera sigilata

Na stalnoj postavci Muzeja Vojvodine izložen je, između ostalog, jedan izuzetan nalaz posude tipa tera sigilata (po tipologiji Dragendorf 37), sa reljefno izvedenim ljudskim i životinjskim predstavama (lavovi, psi, ptice i panter). Pronađena je na lokalitetu Duboki Do (atar sela Čortanovci na Fruškoj gori) u jednom spaljenom grobu sa bogatim prilozima – delovima lampe, staklenim balsamarijumom i bronzanim okovima kutije (scrinium). Ovaj grobni nalaz datovan je u vreme Antonina, rimske dinastije koja je vladala u periodu od 96. do 192. godine.

Deo stalne postavke

Tera sigilata („pečaćena zemlja“) je vrsta luksuznog stonog posuđa ukrašena pečatnim ili reljefnim ornamentima, koja je masovno proizvođena i distribuirana širom Rimske imperije, karakteristična po izuzetnoj lepoti i finoći izrade. Izrađivana je od dobro pročišćene gline visokog kvaliteta i premazivana slojem crvene prevlake specifičnog sjaja. Različiti tipovi posuda uglavnom su izlivani u kalupu sa standardizovanim ukrasima i pečatima majstora ili radionica.

Grobni nalaz iz Čortanovaca

Proizvodnja tera sigilate započela je u Italiji oko 30. godine pre nove ere, da bi se vremenom novi centri proizvodnje otvorili i provincijama: Galiji, Germaniji, Španiji i Africi. Nalazi tera sigilate pokazuju pokretljivost stanovništva u to vreme, koja je svakako bila olakšana zahvaljujući rimskom graditeljskom umeću i infrastrukturi, koju su izgradili diljem celog carstva. Otkrića posuda ovog tipa na našim prostorima rezultat su žive komunikacije, koja se odvijala između provincija i Apeninskog poluostrva rimskim vodenim ili kopnenim putevima. Na osnovu tipološke analize posude iz Čortanovaca, pretpostavljamo da je ona importovana iz Germanije.

Reljefna tera sigilata, kakav je naš primerak iz Čortanovaca, smatra se uticajem helenističke keramike jer se proizvodila u jednodelnim kalupima, a tu su tehniku uspešno koristili Grci u južnoj Italiji. Sličnost u oblicima posuđa izrađenog od plemenitih metala ukazuje na to da je tera sigilata verovatno zamišljena kao imitacija luksuznih metalnih posuda, tim pre što visoko sjajna prevlaka koja je odlikuje, zapravo podseća na sjaj metala.

Mr Tijana Stanković Pešterac, viši kustos-arheolog

Ukidanje pečata
Pretrazivac kulturnog nasledja

Accessibility Toolbar