Vojislav Nanović kao urednik partizanskih listova u Sremu za vreme Drugog svetskog rata - Музеј Војводине

Vojislav Nanović kao urednik partizanskih listova u Sremu za vreme Drugog svetskog rata

17.06.2021. | Budi odgovoran prema duhu i telu

Vojislav Nanović upamćen je u srpskoj i jugoslovenskoj kulturi kao jedan od pionira jugoslovenskog posleratnog filma i režiser kultnog filmskog ostvarenja iz žanra fantastike Čudotvorni mač (1950), u kojem je na osnovu motiva iz narodnih predanja tematizovana priča o Baš-Čeliku. On je bio i autor filmova o partizanskoj borbi Besmrtna mladost i Šolaja, filma Ciganka na osnovu dramskog dela Koštana Bore Stankovića, kao i prvog filma na makedonskom jeziku Frosina. Režirao je i Tri koraka u prazno, koji je najavio pojavu avangardnog „crnog talasa“ u jugoslovenskom filmu.

Nanović je rođen u Skoplju 1922. godine. Otac mu je bio Makedonac i oficir jugoslovenske vojske, a majka Sremica, ćerka pravoslavnog sveštenika iz Surduka. Gimnaziju je završio u Beogradu i odmah po početku Drugog svetskog rata priključio se partizanskom pokretu otpora. Tokom 1943. dobio je zadatak da uređuje sremski omladinski list Glas omladine, s obzirom da je pre rata imao umetničke sklonosti i nameravao da upiše Likovnu akademiju.

Nanović je rođen u Skoplju 1922. godine. Otac mu je bio Makedonac i oficir jugoslovenske vojske, a majka Sremica, ćerka pravoslavnog sveštenika iz Surduka. Gimnaziju je završio u Beogradu i odmah po početku Drugog svetskog rata priključio se partizanskom pokretu otpora. Tokom 1943. dobio je zadatak da uređuje sremski omladinski list Glas omladine, s obzirom da je pre rata imao umetničke sklonosti i nameravao da upiše Likovnu akademiju.
Nanović je oštrim nožićima na matrici izrezivao zaglavlje i naslovne napise. To je bio posao koji je zahtevao mnogo truda, ali on se vremenom toliko izveštio da je prilikom izdavanja Pionira na isti način pravio stripove za decu, koji su objavljivani u tom listu. Posebno su bili interesantni njegovi crteži, kao što je crtež za naslovnu stranu Glasa omladine iz januara 1944, koji prikazuje omladinca sa puškom o ramenu i zastavom sa zvezdom petokrakom, oko kojeg je okupljeno mnoštvo devojaka i momaka.
Kada je 1944. pokrenut Pionir, namenjen najmlađim čitaocima u Sremu, glavni urednik i ovog lista je postao Voja Nanović, koji je osim uređivačkog posla, izrađivao i crteže, i stripove. U stripu Vuk i mačak, vuk je predstavljen kao hitlerovac koji je svima počinio zla i na kraju dobio zasluženu kaznu. Strip Pionir Mika prikazuje dečaka koji dolazi u različite neočekivane i smešne situacije.
Poznat među Sremcima za vreme rata i pod svojim tajnim imenom Joca, Nanović je nakon 1945. još izvesno vreme uređivao Glas omladine, a zatim je prešao u Beograd gde je prvo radio kao novinar, da bi se potom u potpunosti posvetio radu u svetu filma. Umro je u Beogradu 1983. godine.
Dr Aleksandar Horvat, kustos—istoričar
Vojislav Nanović, Prhovo, avgust 1944. godine
Glas omladine, januar 1944, broj 19.
Vojislav Nanović (treći s leva), ispred baze u kojoj se nalazi ilegalna štamparija. Snimljeno prilikom izlaska iz štampe Pionira, br. 2. U Miškovcima 1944. godine.
Pionir, list najmlađih u Sremu, juni 1944, br. 1.
Pionir, avgust 1944, br. 2.
Pionir Mika (Pionir, broj 2, avgust 1944)
Pionir Mika (Pionir, broj 1, juni 1944)
Vuk i mačak (Pionir, broj 1, juni 1944)
Ukidanje pečata
Pretrazivac kulturnog nasledja