Sekreter sa crtežima gradova i pejsaža Vojvodine - Музеј Војводине

Sekreter sa crtežima gradova i pejsaža Vojvodine

20.03.2020. | Остани код куће и научи нешто ново

Profani nameštaj domaće i strane provenijencije, koji je upotrebljavan na teritoriji Vojvodine, svedoči nam o kulturi stanovanja plemićkih i građanskih porodica proteklih vekova.
Na stalnoj postavci Muzeja Vojvodine, u okviru segmenta kulturne istorije, nalazi se veoma zanimljiv komad nameštaja – sekreter iz 1827. godine. U kolekciju muzeja dospeo je otkupom 1960. godine, od jedne stare subotičke porodice. Ovaj sekreter pripada bidermajeru, koji se u zemljama srednje Evrope javlja između 1815. i 1848. godine. U smislu stila, ali i duha vremena, bidermajer je svoj najbolji izraz našao upravo u kulturi stanovanja i opremanja građanskih enterijera. U enterijeru, sekreter se  najčešće nalazio u sobi za primanje, ili u salonu, i smatran je ženskim nameštajem.

Sekreter zauzima posebno mesto među predmetima ove vrste, jer je majstor koji ga je izradio ostavio zapis. Signiranje nameštaja nije bila uobičajena praksa, i samim tim predstavlja izvestan raritet. Zapis je na mađarskom jeziku i u prevodu glasi „Kolonić Šandor izradio je ovaj orman kao remek u Maria Tereziopolju“. Na osnovu ovog znamo da je sekreter izrađen kao predmet za polaganje majstorskog ispita (remek), u današnjoj Subotici (Maria Tereziopolju).

Sekreter u zatvorenom obliku izgleda prilično jednostavno, gotovo neupadljivo. Izrađen je od orahovog furnira, a jedini ukras spolja čine crnobajcovani stubovi i kalota u obliku urne na vrhu. Međutim, unutrašnji deo otkriva kvalitet zanatske obrade i veštinu majstora. Sastoji se iz tri osnovna dela: donji deo zatvaraju vrata sa tri fioke, srednji deo čini ploča koja se spušta i služi za pisanje, a iznad nje se nalazi deo sa fiokama i otvorenim pretincima koji privlače izuzetnu pažnju. Pored otvorenih pretinaca sa ogledalima, ukrasa u visu šahovskih polja, sekreter ima četrnaest fioka koje su ukrašene intarzijom. Na njima su prikazani crteži gradova i pejzaži tadašnje Južne Ugarske. Gornja fioka ima natpis, i na njoj je prikazana nova gradska kuća slobodnog kraljevskog grada – današnje Subotice. Među ostalim crtežima prepoznaje se crkva Svete Terezije u Subotici, panorama Sombora, Titela, i drugih gradova.

Kao kod svih sekretera ove vrste, i ovaj u Muzeju Vojvodine ima skrivene fioke i pretince. Vidljive i tajne fioke služile su za smeštanje ličnih i vrednosnih stvari: manjih predmeta od stakla i porcelana, suvenira sa putovanja, predmeta dobijenih na poklon, i drugih uspomena. U njima su se čuvala pisma i dnevnici, što je u duhu tog vremena bio deo opširne intimne korenspodencije. Svaki sekreter nosi pečat svog vlasnika, kao i  lične priče koje čekaju da budu otkrivene.

Aleksandra Stefanov, kustoskinja – istoričarka umetnosti

Прочитајте још

Ukidanje pečata
Pretrazivac kulturnog nasledja

Accessibility Toolbar